Jawność wynagrodzeń, co zmienia się dla pracodawcy
Jawność wynagrodzeń to zestaw obowiązków, które sprawiają, że kandydat i pracownik wiedzą, ile mogą zarobić i dlaczego. Część obowiązuje w Polsce od 24 grudnia 2025, kolejne wynikają z dyrektywy (UE) 2023/970.
Jawność wynagrodzeń nie oznacza publikowania płac wszystkich pracowników. Oznacza, że pracodawca opiera wynagrodzenia na jasnych kryteriach, informuje kandydatów o przedziale płacy, a pracownikom na ich prośbę podaje informacje o średnich płacach w ich kategorii w podziale na płeć. Celem jest zasada równego wynagrodzenia za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości, którą Kodeks pracy zawiera od dawna w art. 18(3c), a która dzięki przejrzystości staje się sprawdzalna.
Co obowiązuje w Polsce od 24 grudnia 2025
Od 24 grudnia 2025 obowiązują zmiany Kodeksu pracy, które przenoszą do polskiego prawa część dyrektywy dotyczącą rekrutacji:
- kandydat dostaje informację o wynagrodzeniu początkowym albo jego przedziale, opartą na obiektywnych, neutralnych płciowo kryteriach,
- pracodawca nie pyta kandydata o wynagrodzenie z poprzednich stosunków pracy,
- nazwy stanowisk i ogłoszenia o pracę są neutralne płciowo, a proces rekrutacji niedyskryminujący.
Informacja ma dotrzeć do kandydata na tyle wcześnie, żeby mógł świadomie rozmawiać o warunkach. Najprościej podać przedział w ogłoszeniu o pracę. Praktyczne przykłady sformułowań w ogłoszeniach opisaliśmy w artykule jawność wynagrodzeń w rekrutacji.
Co wynika z dyrektywy 2023/970
Dyrektywa miała zostać wdrożona przez państwa członkowskie do 7 czerwca 2026. Poza rekrutacją obejmuje:
- struktury wynagrodzeń oparte na obiektywnych kryteriach: umiejętnościach, wysiłku, odpowiedzialności i warunkach pracy (art. 4),
- udostępnienie pracownikom kryteriów ustalania wynagrodzeń, poziomów wynagrodzeń i progresji płacowej (art. 6),
- prawo pracownika do informacji o swoim poziomie wynagrodzenia i o średnich poziomach w podziale na płeć w jego kategorii (art. 7),
- raport luki płacowej dla pracodawców od 100 pracowników (art. 9),
- wspólną ocenę wynagrodzeń przy niewyjaśnionej luce co najmniej 5 procent w kategorii (art. 10).
Pełny opis artykułów i terminów znajdziesz na stronie dyrektywa o jawności wynagrodzeń.
Obowiązki w rekrutacji w praktyce
Żeby podać kandydatowi przedział płacy, firma musi wiedzieć, ile jest warte stanowisko. Jeśli płace ustalano dotąd indywidualnie, przedział w ogłoszeniu bywa zgadywany i potem nie pasuje do płac obecnych pracowników. Rozwiązaniem jest siatka płac: stanowisko po wartościowaniu ma kategorię, a kategoria przedział. Przykładowo specjalista ds. kadr z 640 punktami trafia do kategorii 5, której przedział w naszym przykładzie wynosi od 6250 zł do 8450 zł brutto. Taki przedział wpisujesz do ogłoszenia i masz pewność, że jest spójny z wynagrodzeniami w firmie.
Prawo pracownika do informacji
Art. 7 dyrektywy daje pracownikowi prawo do pisemnej informacji o jego poziomie wynagrodzenia oraz o średnich poziomach wynagrodzeń, w podziale na płeć, dla kategorii pracowników wykonujących taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości. Pracodawca odpowiada w rozsądnym terminie, nie dłuższym niż 2 miesiące od wniosku. Umowy nie mogą zakazywać pracownikom ujawniania własnego wynagrodzenia. Najtrudniejsze w tym obowiązku jest określenie, kto należy do tej samej kategorii. Wartościowanie stanowisk metodą punktową daje na to obiektywną odpowiedź.
Lista kontrolna dla pracodawcy
Kolejność działań, która pozwala przygotować firmę do jawności wynagrodzeń bez pośpiechu.
Spisz stanowiska według faktycznych obowiązków
Połącz stanowiska, które różnią się tylko nazwą, i rozdziel te, które pod jedną nazwą kryją różną pracę.
Wyceń stanowiska według czterech kryteriów
Umiejętności, wysiłek, odpowiedzialność i warunki pracy, każde w trzech podkryteriach.
Zbuduj siatkę płac
Przedziały płac dla kategorii i lista stanowisk poza przedziałem.
Opisz zasady w regulaminie wynagradzania
Kryteria, kategorie, przedziały i progresja w jednym dokumencie.
Zmień ogłoszenia o pracę
Przedział płacy, neutralna płciowo nazwa stanowiska, bez pytań o poprzednie zarobki.
Przygotuj odpowiedzi na wnioski pracowników
Wzór odpowiedzi z poziomem wynagrodzenia i średnimi w kategorii w podziale na płeć, termin do 2 miesięcy.
Policz lukę płacową
Luka średnia i mediana, kwartyle i luka w kategoriach, nawet jeśli raport nie jest jeszcze obowiązkowy.
Sprawdź umowy
Usuń klauzule zakazujące pracownikom ujawniania własnego wynagrodzenia.
Gdzie pomaga Parytety
Kroki od 2 do 4 i 7 wykonasz w jednym koncie. Wyceniasz stanowiska, narzędzie liczy punkty i kategorie, buduje siatkę płac i ostrzega o płacach poza przedziałem. W planach Firma i Biuro pobierasz wzór regulaminu wynagradzania, a w każdym planie importujesz CSV płac i liczysz lukę. Bezpieczeństwo danych płacowych opisaliśmy na stronie bezpieczeństwo danych, a ceny w cenniku. Biura rachunkowe mogą prowadzić te kroki dla wielu klientów, zobacz ofertę dla biur rachunkowych.
Informacje na tej stronie mają charakter ogólny i nie są poradą prawną. Szczegółowe obowiązki ustalają przepisy krajowe wdrażające dyrektywę.
Przygotuj firmę do jawności wynagrodzeń
Zacznij od wartościowania trzech stanowisk w demo, a potem oceń wszystkie stanowiska w koncie.